Wet DBA uitgelegd voor werkgevers
Veel organisaties maken gebruik van zzp'ers. Voor specialistische kennis, tijdelijke projecten of extra capaciteit tijdens drukke periodes. Tegelijkertijd zorgt de handhaving van de Wet DBA ervoor dat werkgevers kritisch kijken naar de manier waarop zij zelfstandigen inzetten. Organisaties beoordelen bestaande samenwerkingen opnieuw, passen hun personeelsstrategie aan en onderzoeken welke vorm van flexibel werk nog passen binnen de huidige regels.
Wat betekent de Wet DBA voor werkgevers? Wanneer kun je een zzp'er inzetten? En welke alternatieven zijn er als dat niet mogelijk blijkt?
Wat is de Wet DBA?
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) moet voorkomen dat mensen als zelfstandigen werken terwijl er in de praktijk sprake is van een dienstverband. Dat wordt schijnzelfstandigheid genoemd.
De wet is niet nieuw, sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst hier weer actief op. Daardoor kijken organisaties kritischer naar de manier waarop zij zzp'ers inzetten. De kernvraag is eenvoudig: werkt iemand als zelfstandig ondernemer of eigenlijk als werknemer?
Blijkt dat een zzp'er in de praktijk toch als werknemer werkt? Dan kan de Belastingdienst loonheffingen naheffen en in sommige situaties ook boetes opleggen.
Wat betekent dit voor jouw organisatie
Werk je met zzp'ers? Dan is het belangrijk om goed te kijken naar de manier waarop zij binnen jouw organisatie werken. Om schijnzelfstandigheid te voorkomen kijkt de Belastingdienst niet alleen naar wat er in een overeenkomst staat, maar vooral naar hoe de samenwerking er in de praktijk uitziet. Heeft een zelfstandige de vrijheid in de uitvoering van het werk? Of is er sprake van dezelfde aansturing als bij medewerkers in loondienst?
Voor organisaties is het belangrijk om die beoordeling goed te maken. Niet alleen om risico's te voorkomen. Maar ook om zeker te weten dat de gekozen vorm van flexibel werk past bij de werkzaamheden.
Waar kijkt de Belastingdienst naar?
1. Heeft de zzp'er voldoende vrijheid?
Een zelfstandige bepaalt in principe zelf hoe het werk wordt uitgevoerd. Natuurlijk maak je afspraken over het resultaat, maar niet over iedere stap die iemand moet zetten om daar te komen. Hoe meer sprake is van dagelijkse aansturing, hoe groter de kans dat de samenwerking lijkt op een dienstverband.
2. Kan de zzp'er zich laten vervangen?
Een ondernemer voert een opdracht niet altijd persoonlijk uit. In veel situaties mag een zzp'er zelf een vervanger regelen als dat nodig is. Is de opdracht nadrukkelijk aan één persoon gekoppeld en kan vervanging niet of nauwelijks plaatsvinden? Dan kan dat een aanwijzing zijn dat er geen sprake is van zelfstandig ondernemerschap.
3. Loopt de zzp'er ondernemersrisico?
Een ondernemer neemt risico's die horen bij zelfstandig ondernemerschap. Denk aan investeren in materialen, tijd of opleidingen. Ook werkt een zzp'er vaak voor meerdere opdrachtgevers en is hij zelf verantwoordelijk voor het vinden van nieuwe opdrachten.
4. Hoe zelfstandig werkt iemand binnen jouw organisatie?
Hoe meer een zzp'er onderdeel wordt van de dagelijkse organisatie, hoe groter het risico op schijnzelfstandigheid. Denk aan vaste werktijden, dezelfde aansturing als medewerkers in loondienst, deelname aan regulieren personeelsprocessen of langdurige inzet binnen één team.
Deze factoren zijn belangrijk, maar niet de enige. De Belastingdienst beoordeelt altijd de volledige situatie en kijkt naar alle omstandigheden van de samenwerking. Daarom is het belangrijk dat de afspraken op papier aansluiten bij de manier waarop het werk in de praktijk wordt uitgevoerd.
Ben je DBA-proof?
De beoordeling van een arbeidsrelatie hangt altijd af van de praktijk. Met onderstaande vragen krijg je een eerste indruk of een zzp'er daadwerkelijk als zelfstandig ondernemer werkt.
De zzp'er bepaalt grotendeels zelf hoe, wanneer en waar het werk wordt uitgevoerd
De opdracht heeft een duidelijk doel, project of eindresultaat en is niet bedoeld voor structureel werk binnen je organisatie
De zzp'er mag de opdracht, indien dit nodig zou zijn, door iemand anders laten uitvoeren
De zzp'er is geen vast onderdeel van je organisatie of teamstructuur
De zzp'er stuurt zelf een factuur en ontvangt geen salaris of werknemersvergoeding
Het afgesproken tarief past bij zelfstandig ondernemerschap en ligt niet op het niveau van een vergelijkbare medewerker in loondienst
De zzp'er loopt ondernemersrisico, bijvoorbeeld bij ziekte, fouten of uitblijven van opdrachten.
De zzp'er werkt zichtbaar als ondernemer, bijvoorbeeld voor meerdere opdrachtgevers en onder een eigen bedrijfsnaam
De overeenkomst beschrijft een opdracht, het gewenste resultaat en de afspraken daarover, en bevat geen arbeidsvoorwaarden die passen bij een dienstverband
Ontwikkelingen rondom de zzp wetgeving
De regels rondom het werken met zzp'ers blijven in beweging. Dit zijn de belangrijkste ontwikkelingen waar je als werkgever rekening mee moet houden.
- De Belastingdienst controleert actief of zzp'ers echt als zelfstandige werken. Is dat niet zo? Dan kan de Belastingdienst loonheffingen naheffen met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025.
- Daarnaast wordt er een rechtsvermoeden van werknemerschap bij en laag tarief opgenomen in boek 7 BW. Dit betekent dat een zzp'er met een tarief de €38 per uur wordt aangemerkt als werknemer. Als dit het geval is, moet je als opdrachtgever kunnen aantonen dat er geen sprake is van een dienstverband. Dit gaat in per 1 januari 2027 in.
- Het kabinet werkt aan een nieuwe Zelfstandigenwet die meer duidelijkheid moet geven over de inzet van zzp'ers. Er wordt gestreefd naar een invoering per 1 januari 2028.
Wat zijn de gevolgen van schijnzelfstandigheid?
Wanneer de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van een dienstverband, kan dit gevolgen hebben voor zowel de opdrachtgever als de zelfstandige. Mogelijke gevolgen zijn:
- naheffing van loonheffingen
- correcties met terugwerkende kracht
- aanvullende belastingverplichtingen
- administratieve gevolgen
- mogelijke financiële risico's
Daarom is het belangrijk om arbeidsrelaties regelmatig te beoordelen en tijdig actie te ondernemen.
Alternatieven voor ZZP-inzet
Past zzp-inhuur niet meer bij de werkzaamheden? Dan kijken we samen naar wat wél werkt. Zelfstandigen blijven een belangrijke plek houden op de arbeidsmarkt en in veel situaties kun je nog steeds prima met zzp'ers werken. Blijkt dat een opdracht toch beter past binnen een andere constructie? Dan denken we mee over een oplossing die aansluit bij jouw organisatie. Zo houd je toegang tot de juiste mensen, zonder onnodige risico's.
Zeker weten dat je zaken goed geregeld zijn?
De regels rondom de Wet DBA vragen om een zorgvuldige beoordeling van de praktijk. Iedere situatie is anders. Wij denken graag met je mee over een oplossing die past bij jouw organisatie. Praktisch, eerlijk en zonder onnodige ingewikkeldheid. Want uiteindelijk wil je vooral één ding: zeker weten dat het goed geregeld is
Heb je vragen? Dan helpen wij je graag!
Neem contact op